Truyện Kể Trước Khi Ngủ

Truyện Nợ duyên trong mộng kể về chàng thanh niên mồ côi Chu sinh, người phải chịu đựng sự ghét bỏ từ người thím ác nghiệt và quyết định ra đi sống trong cảnh nghèo khó. Một ngày nọ, trong lúc đói lả, chàng chìm vào giấc ngủ kỳ lạ và được đưa đến một vương quốc bí ẩn tên là Hoa-thành. Tại đây, Chu sinh gặp quốc mẫu phúc hậu và được gả công chúa Mộng Trang, bắt đầu một cuộc hôn nhân kỳ ảo diễn ra trong những giấc mơ kéo dài qua nhiều năm. Hành trình của Chu sinh là sự đan xen độc đáo giữa thực tại cô độc, thiếu thốn và thế giới mộng ảo giàu sang, nơi chàng vừa làm một trí thức nghèo ở trần gian, vừa là phò mã gánh vác trách nhiệm gia đình và quốc gia trong giấc chiêm bao. Qua đó, câu chuyện dẫn dắt người đọc khám phá những bí ẩn định mệnh và mối lương duyên tiền định đầy kỳ thú của nhân vật chính.

Truyện Từ Thức gặp tiên kể về chàng trai trẻ Từ Thức vốn là người phóng khoáng, yêu thơ ca và không màng danh lợi chốn quan trường. Bối cảnh truyện diễn ra vào đời nhà Trần tại vùng châu Ái, nơi Từ Thức từng làm quan tri huyện trước khi từ quan. Nhân vật chính của câu chuyện là Từ Thức và nàng tiên Giáng Hương xinh đẹp. Thử thách bắt đầu khi Từ Thức dũng cảm cởi áo chuộc tội cho một cô gái bị phạt vạ oan tại hội xem hoa ở chùa. Về sau, từ bỏ công việc gò bó, chàng lên đường tìm kiếm người đẹp năm xưa và vô tình lạc bước vào chốn tiên cảnh kỳ ảo. Tại đây, Từ Thức gặp lại Giáng Hương và nên duyên vợ chồng trong không gian lộng lẫy của cõi tiên. Hành trình của nhân vật tại chốn bồng lai tưởng chừng viên mãn nhưng rồi nỗi nhớ quê nhà, cha mẹ lại trỗi dậy trong lòng chàng. Mặc dù được vợ khuyên can, Từ Thức vẫn quyết định xin trở về trần gian thăm quê cũ. Thế nhưng, thời gian ở cõi tiên và cõi trần vốn khác biệt, để lại cho chàng nhiều tiếc nuối khi trở về.

Truyện Viên ngọc ước của quạ kể về anh chàng Đê nghèo khó, ham chơi và thường xuyên để trâu lạc. Trong một lần trâu bị mất, khi đang ngủ gục trên đồi, anh bị đàn quạ tấn công nhưng may mắn bắt được một con. Con quạ đã van xin và biếu Đê một viên ngọc quý có khả năng biến mọi điều ước thành hiện thực. Nhờ viên ngọc, Đê từ một kẻ nghèo khó nhanh chóng trở nên giàu có, cất nhà lầu và lấy được người vợ xinh đẹp. Tuy nhiên, lòng tham và sự tò mò của người vợ đã khiến cô lừa lấy trộm viên ngọc rồi bỏ trốn về nhà cha đẻ, đẩy Đê vào cảnh mất vợ lẫn của. Trên đường đau khổ trở về, Đê gặp một vị thần và được truyền cho phép lạ với hai bông hoa trắng và đỏ. Nhờ sự giúp đỡ của bông hoa thần, Đê đã trừng trị được gia đình nhà vợ tham lam, buộc họ phải trả lại viên ngọc quý. Cuối cùng, Đê lấy lại được vật báu, sống hạnh phúc và biết dùng viên ngọc để giúp đỡ xóm làng.

Sự tích Hồ Ba Bể là một truyện cổ tích Việt Nam nổi tiếng, kể về nguồn gốc hình thành Hồ Ba Bể ở tỉnh Bắc Kạn. Câu chuyện diễn ra tại xã Nam Mẫu trong dịp lễ hội cúng Phật, nơi rất đông người tụ họp để cầu bình an. Một bà lão ăn mày nghèo khổ xuất hiện nhưng bị mọi người xua đuổi vì vẻ ngoài xấu xí. Chỉ có hai mẹ con một bà góa nghèo sẵn lòng giúp đỡ, cho bà ăn và ngủ nhờ. Không ngờ, bà lão chính là một con giao long hóa thành để thử lòng người. Nhờ lòng tốt của mình, hai mẹ con được báo trước tai họa và nhận những vật thần kỳ để cứu dân làng khi trận lũ lớn xảy ra. Truyện không chỉ giải thích sự ra đời của Hồ Ba Bể mà còn ca ngợi lòng nhân hậu, sự sẻ chia và khuyên mọi người hãy biết yêu thương, giúp đỡ người khác dù họ nghèo khó hay có vẻ ngoài không đẹp.

Truyện Sự tích con thạch sùng kể về hành trình vươn lên thành một cự phú giàu có bậc nhất của nhân vật Thạch Sùng. Vốn sinh ra trong nghèo khó, Thạch Sùng đã trải qua nhiều năm nhịn ăn nhịn mặc, tích lũy từng chút vốn liếng rồi chớp lấy cơ hội thời cuộc để buôn bán, tích trữ lương thực và làm giàu không ngừng. Từ một kẻ ăn mày, hắn trở thành quận công quyền lực với dinh thự xa hoa và khối tài sản khổng lồ vượt qua cả người thường. Bối cảnh câu chuyện xoay quanh xã hội xưa với những cuộc đua tranh sự giàu có đầy tính khoe khoang giữa các tầng lớp thượng lưu. Thử thách lớn nhất xuất hiện khi Thạch Sùng tham gia vào một cuộc thi đọ tài sản đầy cam go với người họ Vương. Chính sự kiêu ngạo tột cùng và lòng tham không đáy đã đẩy Thạch Sùng vào một canh bạc lớn, nơi hắn tự tin tuyên bố sở hữu mọi thứ trên đời và rồi phải nhận lấy kết cục trắng tay khi đối mặt với một thử thách bất ngờ.

Truyện Sự tích sông Tô Lịch kể về một giai đoạn lịch sử khi nhà vua bị bệnh đau mắt nặng nhưng không tài nào chữa khỏi bằng thuốc men thông thường. Trong bối cảnh kinh thành Thăng Long xưa, thầy bói trong cung phán rằng cần phải trấn áp thuỷ thần bằng cách bắt một người dân đầu tiên xuất hiện ở bến sông vào ngày cuối năm để ném xuống nước. Nhân vật chính là hai vợ chồng nghèo làm nghề bán dầu rong tên là ông Dầu bà Dầu, những người vô tình bước chân đến ngã ba sông đúng lúc đám lính canh đang mai phục chờ người. Vấn đề lớn xảy ra khi nhà vua vì muốn khỏi bệnh mà nghe theo lời xằng bậy, ra lệnh sát hại hai vợ chồng vô tội để làm vật tế thần. Hành trình oan nghiệt này dẫn đến cái kết đầy bi thương nhưng cũng mở ra câu chuyện giải thích cho nguồn gốc tên gọi và sự đổi thay của dòng sông Tô Lịch sau này.