Nội dung
Ngày xửa ngày xưa, có hai vợ chồng hiền lành làm việc cho một phú ông giàu có. Hai người sống với nhau đã lâu nhưng vẫn chưa có con.
Một hôm trời rất nắng, người vợ vào rừng kiếm củi. Vì quá khát nước mà không tìm được nước uống, bà đành uống chút nước trong một chiếc sọ dưới gốc cây. Từ đó, bà có thai. Nhưng không lâu sau, chồng bà qua đời.
Đến ngày sinh con, bà sinh ra một em bé rất lạ. Em tròn như quả dừa, có mặt mũi nhưng không có tay chân. Buồn quá, bà định bỏ đi thì em bé cất tiếng nói:
"Mẹ ơi! Con vẫn là con người. Mẹ đừng bỏ con."
Bà ôm con vào lòng và đặt tên là Sọ Dừa.
Phú ông nghe chuyện thì bắt bà đem chôn Sọ Dừa. Bà không chịu nên bị đuổi ra ở trong một túp lều nhỏ. Hằng ngày bà đi làm rồi mang cơm về cho con. Sọ Dừa lớn rất nhanh và rất thông minh.
Khi mẹ đi làm, Sọ Dừa thường biến thành một cậu bé đẹp trai để quét dọn nhà cửa, rồi lại trở về hình dáng cũ.
Một hôm mẹ buồn và nói:
"Con nhà người ta đã biết chăn trâu, chăn bò rồi."
Sọ Dừa nói:
"Mẹ ơi, con chăn dê được."
Mẹ liền xin phú ông cho Sọ Dừa đi chăn dê. Quả nhiên Sọ Dừa chăn rất giỏi. Đàn dê con nào cũng béo tốt.
Phú ông có ba cô con gái thay nhau mang cơm cho Sọ Dừa. Hai người chị rất lạnh nhạt. Chỉ có cô út luôn tốt bụng và mang cơm tận nơi.
Một ngày nọ, cô út nghe tiếng sáo rất hay. Cô nhìn thấy một chàng trai khôi ngô đang ngồi thổi sáo. Nhưng khi cô lại gần, chàng trai biến thành Sọ Dừa như cũ. Từ đó cô biết Sọ Dừa là người đặc biệt và dần quý mến chàng hơn.
Sau này Sọ Dừa nhờ mẹ sang hỏi cưới con gái phú ông. Phú ông cười và thách cưới rất nhiều lễ vật cùng một ngôi nhà lớn.
Sọ Dừa nói:
"Mẹ cứ yên tâm."
Sáng hôm sau, mọi lễ vật đều có đủ. Phú ông rất ngạc nhiên.
Khi hỏi ba cô con gái, hai người chị đều không đồng ý. Chỉ có cô út nhẹ nhàng nói:
"Dạ thưa cha, con đồng ý."
Lễ cưới được tổ chức rất vui. Đến tối, Sọ Dừa biến thành một chàng trai khôi ngô, sáng sủa trước mặt mọi người.
Sau khi cưới vợ, Sọ Dừa chăm chỉ học hành rồi thi đỗ Trạng nguyên.
Trước khi đi làm việc xa, chàng đưa cho vợ một con dao, một hòn đá lửa và hai quả trứng gà để phòng khi cần.
Hai người chị ghen ghét nên lừa cô út đi chơi thuyền rồi làm hại em.
Một con cá lớn nuốt cả thuyền. Nhớ lời chồng dặn, cô út dùng dao đâm thủng bụng cá rồi thoát ra một hòn đảo. Cô dùng đá tạo lửa nấu ăn. Hai quả trứng cũng nở thành hai con gà.
Một hôm gà trống bỗng gáy:
"Ò ó o... thuyền quan Trạng đến rước cô tôi về!"
Cô chạy ra và vui mừng nhận ra chồng mình là Sọ Dừa.
Hai vợ chồng trở về nhà. Trong bữa tiệc, Sọ Dừa cho vợ bước ra trước mặt mọi người. Hai người chị vô cùng sợ hãi rồi bỏ trốn mất.
Từ đó, Sọ Dừa và vợ sống hạnh phúc bên nhau.