Nội dung
Ngày xưa, có hai cô cháu ở chung với nhau một nhà. Người cô già, chồng chết từ lâu. Đứa cháu còn bé chừng mười hai tuổi mồ côi cha mẹ. Nhà họ nghèo, chỉ có vài sào ruộng, không đủ sống. Cho nên cô cháu ngày ngày phải đi mò cua bắt ốc hoặc mót hái kiếm ăn. Mấy năm trời được mùa, hai cô cháu tuy không lấy gì làm đầy đủ nhưng cũng sống vui.
Nhưng không may vụ hạ năm ấy mất mùa. Rồi tiếp đến vụ mùa nắng hạn nên cũng chẳng ăn thua gì. Trời nhất định không mưa làm cho các ao hồ đều khô rông rốc, ruộng nứt nẻ hết. Hai cô cháu cũng như những người nghèo khác đi mò cua bắt ốc ở các vùng cạn nước, nhưng cua ốc bắt mãi cũng phải hết. Trong nhà gạo đã kiệt từ lâu, hai cô cháu sức yếu đành chịu nằm nhà nhịn đói, cái chết đang dọa nạt họ.
May sao, buổi sáng hôm ấy có người hàng xóm sang báo tin cho cô cháu biết là có mấy đám lúa ở làng bên cạnh đã bắt đầu gặt. Bà cô thấy mình yếu lắm rồi, đứng lên không vững nữa. Người cháu húp được bát canh rau người láng giềng cho, thấy khỏe người vội đứng lên đi theo họ sang làng bên mót lúa.
Mãi đến chiều, người cháu mới đem lúa về. Lèo tèo chỉ có một nắm bằng cái chổi xể. Nhưng anh chàng không ngại, đập, sảy, rang rồi bỏ vào cối giã, đổ vào nồi bắc lên bếp.
Khi nồi cháo bắt đầu sôi thì người cô bỗng trở mình rên khừ khừ, bảo cháu đi xin cho mình một tí gừng. Cháu ngần ngại không muốn đi nhưng thấy cô có vẻ nguy kịch, vội đánh đường vào xóm. Sau khi cháu đi, người cô gắng dậy đun lửa cho nồi cháo. Lúc cháo chín, cô múc ra một bát để dành phần cho cháu rồi ngồi ăn phần của mình. Loáng một cái đã ăn hết, nhưng trong bụng vẫn thấy thèm, người cô lại nghĩ chắc cháu mình được người ta cho ăn rồi nên mới lâu về. Thế là người cô lại lồm cồm dậy ăn xén dần vào phần cháo của cháu.
Cho đến khi người cháu mang gừng về thì bát cháo chỉ còn một tý nước ở dưới đáy...