Nội dung
Ngày xưa, vào thời vua Hùng, nhà vua đã lớn tuổi và muốn chọn một người con nối ngôi. Vua có hai mươi người con trai, ai cũng tài giỏi nên rất khó lựa chọn. Để các con không tranh giành nhau, vua mở một cuộc thi.
Vua gọi các hoàng tử đến và nói:
Cha muốn các con tự làm hoặc tìm một món ăn ngon để dâng cúng tổ tiên. Ai có món ăn vừa ý cha nhất sẽ được truyền ngôi.
Các hoàng tử lập tức sai người đi khắp nơi tìm của ngon vật lạ. Người lên rừng, người xuống biển, cố mang về những món quý hiếm nhất.
Riêng hoàng tử thứ mười tám là Lang Liêu thì rất nghèo. Chàng mồ côi mẹ từ nhỏ, không có người giúp đỡ nên chỉ còn vài ngày mà vẫn chưa biết chuẩn bị món gì.
Đêm ấy, Lang Liêu nằm suy nghĩ rồi ngủ quên. Trong giấc mơ, một vị nữ thần hiện ra và nói:
Trong muôn vật, gạo là quý nhất vì nuôi sống con người. Con hãy dùng gạo nếp, đậu xanh và thịt để làm hai thứ bánh.
Nữ thần vừa làm vừa giải thích:
Bánh vuông tượng trưng cho đất, bên trong có thịt và đậu là cây cỏ, muông thú trên mặt đất. Bánh tròn tượng trưng cho bầu trời.
Tỉnh dậy, Lang Liêu làm đúng như lời nữ thần dạy.
Đến ngày thi ở Phong Châu, rất đông người dân đến xem. Các hoàng tử đều dâng những món ăn quý như nem công, chả phượng, gan thú rừng và nhiều đặc sản khác.
Khi Lang Liêu dâng hai chiếc bánh giản dị, nhiều người ban đầu chê vì quá mộc mạc. Nhưng sau khi nếm thử, ai cũng khen ngon. Lạc tướng nói:
Đây là hương vị đặc biệt được làm từ những nguyên liệu quen thuộc nhất.
Vua Hùng cũng rất thích hai loại bánh này. Nhà vua hỏi Lang Liêu cách làm, chàng thật thà kể về giấc mơ gặp nữ thần.
Đến trưa, vua Hùng tuyên bố Lang Liêu thắng cuộc và được chọn nối ngôi.
Nhà vua nói:
Hai thứ bánh này không chỉ ngon mà còn chứa đựng ý nghĩa sâu sắc. Chúng thể hiện lòng hiếu thảo với cha mẹ, tình yêu quê hương, ruộng đồng và được làm từ hạt gạo quý giá do chính con người làm ra.
Từ đó, mỗi dịp Tết, người dân đều làm bánh chưng và bánh dày để dâng cúng tổ tiên.
Lang Liêu lên ngôi, lấy hiệu là Tiết Liêu Vương, tức Hùng Vương đời thứ mười bảy. Tuy vậy, một số anh em của chàng sinh lòng ghen ghét, giữ đất riêng và tìm cách chống lại vua mới.
