Nội dung
Ngày xửa ngày xưa, nhà vua muốn tìm người tài để giúp việc nước. Vua sai một viên quan đi khắp nơi tìm kiếm. Đi đến đâu, quan cũng đưa ra câu đố khó nhưng chưa ai trả lời được.
Một hôm, quan đi qua một cánh đồng. Ông thấy hai cha con đang làm ruộng. Quan hỏi:
– Trâu của lão một ngày cày được mấy đường?
Người cha chưa biết trả lời thì cậu bé nhanh nhẹn nói:
– Quan hãy cho con biết ngựa của quan đi một ngày được mấy bước, rồi con sẽ nói trâu nhà con cày được mấy đường.
Quan rất ngạc nhiên. Ông biết cậu bé rất thông minh nên về tâu vua.
Nhà vua muốn thử tài cậu bé nên cho làng ba con trâu đực và ba thúng gạo nếp, rồi ra lệnh năm sau phải cho ba con trâu đẻ thành chín con.
Cả làng lo lắng vì trâu đực làm sao đẻ được. Cậu bé bảo cha:
– Cha cứ bảo làng làm cỗ ăn mừng đi. Con sẽ lo được.
Hai cha con lên kinh thành. Cậu bé lẻn vào sân vua rồi khóc lớn.
Vua hỏi:
– Vì sao ngươi khóc?
Cậu bé nói:
– Cha con không chịu đẻ em bé cho con chơi cùng.
Mọi người bật cười.
Vua nói:
– Cha ngươi là đàn ông, làm sao đẻ em bé được?
Cậu bé liền đáp:
– Nếu vậy thì trâu đực của làng con sao đẻ được chín con trâu nhỏ?
Vua cười lớn và biết cậu bé rất thông minh.
Hôm sau, vua sai người mang một con chim sẻ đến và bảo:
– Hãy làm ba mâm cỗ từ con chim này.
Cậu bé đưa một chiếc kim và nói:
– Xin vua rèn chiếc kim này thành con dao để xẻ thịt chim.
Vua càng khâm phục hơn.
Sau đó, sứ giả nước láng giềng sang đưa câu đố:
– Làm sao xâu một sợi chỉ qua con ốc xoắn hai đầu?
Các quan đều không nghĩ ra cách.
Khi hỏi cậu bé, cậu hát:
"Tang tính tang!
Bắt con kiến càng buộc chỉ ngang lưng,
Bên thời lấy giấy mà bưng,
Bên thời bôi mỡ, kiến mừng kiến sang..."
Mọi người làm theo lời cậu. Quả nhiên con kiến bò qua và kéo sợi chỉ xuyên qua con ốc.
Sứ giả rất ngạc nhiên. Nhà vua vui mừng và phong cậu bé làm trạng nguyên.